India

Dyma ychydig o luniau a dynnwyd yn yr Hydref 1979.

 

Taj Mahal Yr Ymerawdwr Mughal Shah Jahan adeiladodd y Taj Mahal yn dilyn marwolaeth ei hoff wraig, Mumtaz Mahal, yn 1631. Erbyn hyn, y'i cydnabyddir fel un o'r saith rhyfeddod modern y byd.

Y beddrod marmor gwyn gyda'i chromen a meindyrau enwog yw canolbwynt y grŵp o adeiladau sy'n ffurfio'r Taj Mahal. Mae'n ymddangos yr oedd bygythiad i'r heneb yng nghanol y 19eg ganrif pan roedd cynlluniau gan yr awdurdodau Prydeinig i'w dymchwel, a gwerthu'r marmor yn Lloegr. Methodd y cynllun oherwydd ansicrwydd ar y pryd am bris marmor ar y farchnad agored. Ond gwadir bodolaeth y cynllun mewn nifer o hanesion rheolaeth Brydeinig dros India sydd wedi'u hysgrifennu gan Brydeinwyr.

Injan stêm Dyma injan dosbarth 'WG', un o'r dosbarthiadau stêm olaf i redeg ar brif leiniau Rheilffyrdd India. Injan tynnu nwyddau oedd hon, ac erbyn ein hymweliad nid oedd injanau stêm yn tynnu trenau teithwyr ac eithrio ar ychydig o leiniau lled gul.

Mewn sawl ffordd mae agwedd Rheilffyrdd India wedi bod yn wahanol iawn i'r meddwl yng ngwledydd Prydain. Uwchben yr injan gwelir gwifrau trydan. Er prinder adnoddau erbyn hyn mae dros 11,000 milltir o drac wedi'i drydanu yn India; nid oes yr un yng Nghymru. Yn y 50'au cenedlaetholwyd y llu o gwmniau rheilffordd yn India a ffurfiwyd un cwmni integredig; yng ngwledydd Prydain mae un cwmni integredig wedi'i rhannu'n llu o gwmnïau preifat. Ac yn India mae'r system prisiau yn syml a dealladwy, gyda dosbarth sydd mor rhad nid ydy'n rhwystr i ran fwyaf y boblogaeth, hyd yn oed mewn ardaloedd tlawd.

Gobeithio bod y lluniau isod yn siarad drostyn nhw eu hunain. Nid ydynt mewn unrhyw drefn arbennig.
Caer Agra Camel a cheidwad Pryd o fwyd Fylturiaid Marchnad gamelod Golygfa stryd Diwali Magnel yn Delhi Hen gar Jaipur Caer Lohagarh
Harmandir Sahib (Y Deml Aur) Harmandir Sahib (Y Deml Aur) yw deml fwyaf sanctaidd y bobl Sikh. Cafodd ei hadeiladu dechrau'r 17eg ganrif, ond roedd rhaid ei hail-adeiladu yn 1760 ar ôl cael ei difrodi gan fyddin o Affganistan.
Harmandir Sahib (Y Deml Aur) Ar ôl ein hymweliad, yn 1984, roedd brwydr yn y deml yn ystod ymdrech gan Fyddin India i arestio arweinydd mudiad Sikhiaid a gyhuddwyd o fod yn derfysgwyr. Achosodd yr ymosodiad dicter mawr ymhlith pobl Sikhiaid, a blwyddyn yn hwyrach cafodd y Prif Weinidog, Indira Gandhi, ei llofruddio gan ddau o'i gwarchodwyr Sikhiaid.
Cardota Roedd y bwlch enfawr rhwng y cyfoethog a'r tlawd yn amlwg iawn. Er roeddem yn gymharol dlawd yn ôl safonau'r gorllewin, roeddem yn gyfoethog iawn ochr wrth ochr gyda'r llu o bobl oedd yn cardota ym mhob man. Achos anesmwythder oedd hyn gydol ein hamser yn India.

Siaradon ni â phobl dosbarth canol oedd am fod yn gyfoethog. Credon nhw mai tynged pobl dlawd oedd bod yn dlawd. Ond ble mae'r cyfiawnder mewn sefyllfa lle mae gwlad yn datblygu'n gyflym, ond peth nesaf o'r cyfoeth newydd yn cyrraedd haenaf isaf y gymdeithas?

Gandhi Gwelwyd arwyddion ym mhob man o barch India tuag at Mohandas Karamchand Gandhi, neu Mahatma (Enaid Mawr) fel y'i hadnabyddir gan lawer. Heb os nac oni bai fe oedd yr ysbrydoliaeth fwyaf y tu ôl i'r mudiad am annibyniaeth o Brydain a dyfodd ar ôl y rhyfel byd cyntaf.

Heddiw rydym yn wynebu rhyfel di-bwrpas yn lladd pobl Affganistan ac o wledydd y gorllewin gyda'i gilydd, dinistr cynyddol yr amgylchedd o'n cwmpas, a thwf cyfalafiaeth hollfydol yn bygwth ein rheolaeth dros ein bywydau ein hunain.

Nid sant oedd Mahatma, ac mae llawer yn ddigon fodlon o hyd pwyntio'r bys am ei ffaeliadau. Ond heddiw cymaint ag erioed mae gwir angen athroniaeth, argyhoeddiad a didreisedd Mahatma Gandhi.

Y Taj Mahal Yr un cyntaf yn y casgliad hwn o luniau o India oedd y Taj Mahal. Ac yr un olaf hefyd. Mae'r olwg yma trwy Darwaza-i rawza (Y Porth Mawr) yn un fyth-gofiadwy.
Tynnwyd pob un o'r lluniau uchod gennyf fi. Mae croeso i chi eu defnyddio ar yr amodau canlynol:
Yn ôl i'r dudalen gartref